Quy trình Tập nằm đúng tư thế cho người bệnh liệt nửa người

TẬP NẰM ĐÚNG TƯ THẾ CHO NGƯỜI BỆNH LIỆT NỬA NGƯỜI (KỸ THUẬT ĐẶT TƯ THẾ ĐÚNG CHO NGƯỜI BỆNH LIỆT NỬA NGƯỜI)

1. ĐẠI CƯƠNG

• Liệt nửa người là liệt một tay và một chân và nửa mặt cùng bên, có nhiều nguyên nhân nhưng thường gặp là do đột quỵ não, chấn thương sọ não…
• Kỹ thuật tập nằm đúng tư thế là kỹ thuật vị thế, người bệnh được đặt hoặc hướng dẫn nằm ở các tư thế đúng theo mẫu phục hồi
• Sự cần thiết phải nằm đúng tư thế: Để đề phòng và khắc phục co cứng bên liệt. Kích thích người bệnh sử dụng bên liệt trong các động tác sinh hoạt hàng ngày. Hạn chế các biến chứng do bất động

2. CHỈ ĐỊNH

• Các giai đoạn của liệt nửa người do đột quỵ não; chấn thương sọ não; viêm não, màng não
• Phòng ngừa biến chứng và các thương tật thứ cấp như loét, nhiễm trùng hô hấp…
• Phòng ngừa co cứng trong giai đoạn đầu và ức chế co cứng khi co cứng đã xuất hiện của người bệnh liệt nửa người.

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

4. THẬN TRỌNG

• Người bệnh hôn mê

5. CHUẨN BỊ

5.1. Người thực hiện:

a) Nhân lực trực tiếp:

• Bác sĩ chuyên khoa phục hồi chức năng.
• Kỹ thuật y phục hồi chức năng.

b) Nhân lực hỗ trợ:

5.2. Thuốc:

5.3. Vật tư:

• Gối vuông mềm: 06 chiếc
• Gối tròn: 04 chiếc
• Chăn hoặc vỏ chăn: 02 chiếc
• Túi cát loại 02 kg: 03 túi
• Khẩu trang y tế
• Cồn sát khuẩn hoặc dung dịch khử khuẩn tay chứa cồn
• Khăn lau tay

5.4. Thiết bị y tế:

5.5. Người bệnh:

• Người thực hiện giải thích cho người bệnh, người chăm sóc về kỹ thuật trước khi thực hiện: mục đích, tác dụng và các bước tiến hành, những chú ý cần ghi nhớ khi thực hiện ...
• Kiểm tra tình trạng người bệnh trước khi tập

5.6. Hồ sơ bệnh án:

• Hồ sơ bệnh án theo quy định hoặc phiếu điều trị chuyên khoa.

5.7. Thời gian thực hiện kỹ thuật:

• Khoảng 20-30 phút

5.8. Địa điểm thực hiện:

• Buồng bệnh

5.9. Kiểm tra hồ sơ:

• Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán...
• Đầy đủ hồ sơ bệnh án theo quy định hoặc phiếu điều trị chuyên khoa.

6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KỸ THUẬT

• 6.1. Người bệnh nằm nghiêng về phía bên liệt: Đầu người bệnh được đỡ ngay ngắn và chắc chắn trên gối, không làm gấp các đốt sống cổ. Vai bên liệt được đưa ra trước vuông góc với thân; tay bên liệt duỗi, xoay ngửa, các ngón tay duỗi, dạng. Chân bên liệt ở tư thế khớp háng duỗi, khớp gối hơi gấp. Thân mình ở tư thế nửa ngửa. Tay bên lành ôm gối. Chân bên lành được đỡ trên gối cao ngang mức với thân và hông, khớp háng và khớp gối gấp
• 6.2. Người bệnh nằm ngửa trên giường bệnh hoặc trên giường tập: Đầu người bệnh được đỡ chắc chắn trên gối có chiều cao phù hợp để không làm gấp các đốt sống cổ, mặt nhìn thẳng hoặc quay về phía bên liệt. Dùng gối mỏng đỡ dưới xương bả vai để đưa khớp vai bên liệt ra trước; tay liệt xoay ngửa, duỗi dọc theo thân mình hoặc dạng ngang vai, hoặc duỗi lên phía trên đầu. Dùng gối mỏng đỡ dưới hông bên liệt để đưa hông bên liệt ra trước, gối đỡ dưới khoeo để gấp khớp háng và khớp gối bên liệt, gối hoặc túi cát đỡ phía mắt cá ngoài để chân bên liệt không bị đổ ra ngoài. Tay và chân bên lành ở vị trí mà người bệnh cảm thấy thoải mái, dễ chịu.
• 6.3. Người bệnh nằm nghiêng về phía bên lành: Đầu người bệnh được đỡ ngay ngắn và chắc chắn trên gối, không làm gấp các đốt sống cổ. Tay bên liệt được đỡ bằng gối ở phía trước, cao ngang bằng mức với thân mình với khớp vai và khớp khuỷu duỗi. Thân mình vuông góc với mặt giường, có gối đỡ phía lưng. Chân bên liệt được đỡ trên gối ở phía trước cao ngang mức với thân mình, khớp háng và khớp gối gấp. Chân và tay bên lành ở vị trí mà người bệnh cảm thấy thoải mái, dễ chịu
• 6.4. Cứ 3 đến 4 giờ phải lăn trở và thay đổi tư thế nằm cho người bệnh

7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

• Đánh giá tình trạng người bệnh sau khi tập
• Theo dõi phát hiện các dấu hiệu bất thường và xử trí kịp thời theo đúng phác đồ, báo cáo bác sỹ
• Ghi chép hồ sơ bệnh án: Tình trạng người bệnh trong và sau khi tập
• Hướng dẫn người bệnh đề phòng những tai biến có thể xảy ra như: Đau, khó chịu, mệt mỏi… nếu thấy có gì bất thường báo cáo bác sĩ ngay

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Y tế, 2014, “Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành Phục hồi chức năng”, ban hành theo Quyết định số 54/QĐ-BYT ngày 06 tháng 01 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế.

Nguồn! Bộ Y tế - Quyết định số 3553/QĐ-BYT