Quy trình Điều trị bằng điện phân dẫn thuốc
Kỹ thuật là phương pháp dùng dòng điện một chiều để đưa các ion thuốc qua da vào cơ thể, giúp giảm đau, chống viêm và làm mềm sẹo.
ĐIỀU TRỊ BẰNG ĐIỆN PHÂN DẪN THUỐC
1. ĐẠI CƯƠNG
- Điện phân dẫn thuốc (Iontophoresis) là phương pháp dùng dòng điện một chiều (Galvanic) để đưa các thuốc có tính chất điện ly thẩm thấu qua da nhằm đạt được các mục đích điều trị cụ thể.
- Điện phân dẫn thuốc là một kỹ thuật không xâm lấn vận chuyển thuốc qua da hay sử dụng thuốc không kim tiêm.
- Trong điều trị điện phân ngoài tác dụng của thuốc để điện phân còn có tác dụng của dòng điện một chiều đều.
2. CHỈ ĐỊNH
- Giảm đau cục bộ.
- Chống viêm.
- Chống xơ sẹo
- Rối loạn giấc ngủ
- Rối loạn thần kinh thực vật
- Sẹo giác mạc
- Giảm và ức chế co cứng cơ.
- Tăng cường cơ lực.
- Bổ sung các chất vi lượng, các chất điện phân và các vitamin trong điều trị: Suy dinh dưỡng, còi xương, chậm phát triển vận động…
3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Người bệnh bị mẫn cảm với dòng điện một chiều.
- Suy tim độ III
- Trực tiếp lên vùng đang chảy máu hoặc nguy cơ chảy máu.
- Người bệnh tinh thần kích động, mất cảm giác tại vùng điều trị, động kinh, trẻ em dưới 6 tháng tuổi.
- Người bệnh dị ứng với thuốc dùng để điện phân.
4. THẬN TRỌNG
- Khi thực hiện trên các vùng da bị tổn thương
- Người mang máy tạo nhịp tim.
- Ung thư.
- Phụ nữ có thai.
5. CHUẨN BỊ
5.1. Người thực hiện:
a) Nhân lực trực tiếp:
- Bác sĩ chuyên khoa phục hồi chức năng.
- Kỹ thuật y phục hồi chức năng.
b) Nhân lực hỗ trợ:
5.2. Thuốc:
- Thuốc điện phân theo chỉ định.
- Một số thuốc và hàm lượng thường được sử dụng:
| Thuốc |
Thông số |
| Axit acetic |
dung dịch 2 - 5% cực âm |
| Canxi clorua |
dung dịch 2 - 5% cực dương |
| Dexamethasone |
dung dịch 4mg/ml cực âm |
| Hydrocortisone |
thuốc mỡ 0.5% cực dương |
| Lidocaine |
dung dịch, thuốc mỡ 2 - 5% cực dương |
| Magnesium sulphate |
dung dịch, thuốc mỡ 2% cực dương |
| Hyaluronidase |
Dùng sau khi pha với Natri clorid 0,9% |
| Salicylat |
dung dịch natri sallicylat 2-5% cực âm |
| Iốt (Iodua) |
dung dịch, thuốc mỡ 2 - 10% cực âm |
| Kali Bromua |
Dung dịch 2-5% cực âm |
| Galantamin hydrobromide |
Dung dịch (ống 2,5mg/1ml hoặc 5mg/1ml), cực âm |
| Mecobalamin |
Dung dịch (ống 500μg/1ml), cực dương |
| Kẽm oxit |
Mỡ 20% cực dương |
| Tolazoline hydrochloride |
Dung dịch 2% cực dương |
5.3. Vật tư:
- Điện cực, tấm đệm điện cực
- Dây nối đất.
- Dụng cụ phương tiện cấp cứu choáng.
- Găng tay
- Mũ giấy
- Khẩu trang y tế
- Cồn sát khuẩn hoặc dung dịch khử khuẩn tay chứa cồn
- Khăn lau tay
5.4. Thiết bị y tế:
5.5. Người bệnh:
- Người thực hiện giải thích cho người bệnh, người chăm sóc về kỹ thuật trước khi thực hiện: mục đích, các bước tiến hành, biến chứng, nguy cơ có thể xảy ra ...
- Tư thế người bệnh phải thoải mái.
- Kiểm tra và bộc lộ vùng da điều trị, làm sạch bề mặt.
5.6. Hồ sơ bệnh án:
- Theo quy định hoặc phiếu điều trị chuyên khoa.
5.7. Thời gian thực hiện kỹ thuật:
5.8. Địa điểm thực hiện:
- Phòng thực hiện kỹ thuật, buồng bệnh
5.9. Kiểm tra hồ sơ:
- Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng vị trí cần thực hiện kỹ thuật...
6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KỸ THUẬT
- Bật máy
- Chọn điện cực, xác định điện cực tác dụng và điện cực dẫn điện.
- Tẩm thuốc vào tấm đệm điện cực theo chỉ định.
- Cố định chắc chắn các điện cực và tấm đệm điện cực để tránh xê dịch trong quá trình điều trị.
- Tăng cường độ từ từ đến giá trị chỉ định của bác sĩ. Cường độ dòng điện phân dẫn thuốc được tính trên cơ sở mA/cm2 điện cực.
| Dòng điện tác động |
Galvanic Current |
| Cường độ dòng điện |
0,03 – 0,05 mA/cm2 điện cực |
| Thời gian điều trị |
15-20 phút |
- Hết thời gian điều trị: giảm cường độ từ từ về 0.
- Tháo điện cực, kiểm tra vùng điều trị.
- Ghi hồ sơ bệnh án, thăm hỏi người bệnh.
7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN
- Cảm giác và phản ứng người bệnh
- Hoạt động của máy.
- Điện giật: Tắt máy, xử trí điện giật
- Bỏng (do axit hoặc kiềm): Xử trí theo phác đồ
- Dị ứng da nơi đặt điện cực thuốc: Kiểm tra, xử trí theo phác đồ.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Bộ Y tế, 2019, “Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành Phục hồi chức năng” (đợt 3), ban hành theo Quyết định số 2520/QĐ-BYT ngày 18 tháng 6 năm 2019 của Bộ trưởng Bộ Y tế.
