Quy trình Kỹ thuật xoa bóp vùng

KỸ THUẬT XOA BÓP VÙNG

1. ĐẠI CƯƠNG

• Xoa bóp là một thủ thuật có tính khoa học được thực hiện bằng các tác động lên mô, cơ, vùng phản xạ và các đường kinh lạc trên cơ thể để nhằm mục đích chữa bệnh, phòng bệnh và phục hồi chức năng.
• Xoa bóp bằng tay là những thủ thuật xoa nắn các mô một cách có khoa học và hệ thống nhằm tác động lên các cơ, hệ thần kinh, hệ tuần hoàn.

2. CHỈ ĐỊNH

• Làm giãn cơ, giảm đau
• Tổn thương mô mềm, sau bất động gãy xương
• Co thắt cơ gây đau, sẹo và những kết dính
• Tổn thương thần kinh dẫn đến co cơ, liệt cơ
• Cao huyết áp, đau đầu mất ngủ, suy nhược thần kinh
• Trước khi thực hiện các kỹ thuật vận động khác hoặc kỹ thuật kéo nắn
• Kích thích hoặc làm êm dịu hệ thần kinh.
• Điều trị dính của các mô.
• Cải thiện tuần hoàn, tăng bài tiết các chất cặn bã

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

• Nhiễm trùng toàn thân
• Viêm tĩnh mạch cấp, huyết khối tại vị trí điều trị
• Nhiễm trùng da, ung thư da tại vị trí điều trị
• Phụ nữ có thai không xoa bóp bụng, đau bụng chưa rõ nguyên nhân

4. THẬN TRỌNG

• Da quá mẫn cảm
• Vùng gãy xương

5. CHUẨN BỊ

5.1. Người thực hiện:

a) Nhân lực trực tiếp:

• Bác sĩ chuyên khoa phục hồi chức năng.
• Kỹ thuật y phục hồi chức năng.

b) Nhân lực hỗ trợ:

5.2. Thuốc:

5.3. Vật tư:

• Dầu xoa, thuốc mỡ hoặc phấn rôm
• Khẩu trang y tế
• Cồn sát khuẩn hoặc dung dịch khử khuẩn tay chứa cồn
• Khăn lau tay

5.4. Thiết bị y tế:

• Giường xoa bóp

5.5. Người bệnh:

• Người thực hiện giải thích cho người bệnh, người chăm sóc về kỹ thuật trước khi thực hiện: mục đích, các bước tiến hành ...
• Người bệnh ở tư thế thoải mái, dễ chịu, thuận tiện tùy xùng cần điều trị xoa bóp

5.6. Hồ sơ bệnh án:

• Hồ sơ bệnh án theo quy định hoặc phiếu điều trị chuyên khoa.

5.7. Thời gian thực hiện kỹ thuật:

• 15-20 phút

5.8. Địa điểm thực hiện:

• Phòng thực hiện kỹ thuật, buồng bệnh.

5.9. Kiểm tra hồ sơ:

• Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng vị trí cần thực hiện kỹ thuật...
• Đầy đủ hồ sơ bệnh án theo quy định hoặc phiếu điều trị chuyên khoa.

6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KỸ THUẬT

• Bước 1: Xoa dầu hoặc thuốc mỡ lên vùng xoa bóp
• Bước 2: Xoa vuốt nông: dùng hai bàn tay trượt nhẹ nhàng lên phần cơ thể được xoa bóp, xoa vuốt theo chiều dọc hay xoa thành vòng tròn. Xoa vuốt sâu: trong trường hợp cơ bị co, làm tăng tuần hoàn máu và bạch huyết.
• Bước 3: Bóp nắn cơ
• Bước 4: Nhào cơ: Nhào bóp nhẹ để làm cho cơ chùng xuống và thư giãn cơ. Nhào bóp sâu: làm tăng sức mạnh của cơ.
• Bước 5: Day cơ, miết cơ
• Bước 6: Chà xát.
• Bước 7: Rung, lắc cơ.
• Bước 8: Ấn day các điểm đau hoặc các huyệt.
• Yêu cầu kỹ thuật: Tư thế kỹ thuật y tốt, thoải mái, cạnh người bệnh. Bàn tay kỹ thuật y mềm mại, thả lỏng thích hợp với vị trí điều trị. Nhịp điệu xoa bóp đều đặn. Không gây đau cho người bệnh.

7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

• Tình trạng người bệnh: mức độ đau, mạch, huyết áp…
• Màu sắc vùng da điều trị
• Nếu có những diễn biến bất thường cần ngừng xoa bóp ngay và báo cáo với bác sỹ chuyên khoa Phục hồi chức năng.
• Hoa mắt, chóng mặt…: dừng xoa bóp
• Đau cơ: Thuốc giảm đau, nghỉ ngơi, các biện pháp vật lý trị liệu

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Y tế, 2014, “Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành Phục hồi chức năng”, ban hành theo Quyết định số 54/QĐ-BYT ngày 06 tháng 01 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế.
2. Học viện Quân Y, 2003, “Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng - Giáo trình giảng dạy đại học và sau đại học”, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân

Nguồn! Bộ Y tế - Quyết định số 3553/QĐ-BYT