Quy trình Tập các chức năng sinh hoạt hàng ngày (ADL)

TẬP CÁC CHỨC NĂNG SINH HOẠT HÀNG NGÀY (ADL) (ĂN UỐNG, TẮM RỬA, VỆ SINH, VUI CHƠI GIẢI TRÍ...)

1. ĐẠI CƯƠNG

• Chức năng sinh hoạt hàng ngày là các hoạt động trong cuộc sống hàng ngày của con người.
• Chức năng sinh hoạt hàng ngày bao gồm ăn uống, tắm rửa, mặc quần áo... là những chức năng rất quan trọng đối với tất cả mọi người.
• Tập chức năng sinh hoạt hàng ngày là ứng dụng các bài tập chức năng để giúp cho người bệnh phục hồi lại các chức năng sinh hoạt hàng ngày, tạo điều kiện cho họ nhanh chóng độc lập trong sinh hoạt.

2. CHỈ ĐỊNH

• Mất hoặc giảm khả năng thực hiện các chức năng sinh hoạt hàng ngày do bệnh tật mắc phải, tai nạn hoặc bẩm sinh.

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

4. THẬN TRỌNG

• Người bệnh đang trong giai đoạn cấp của bệnh.

5. CHUẨN BỊ

5.1. Người thực hiện:

a) Nhân lực trực tiếp:

• Bác sĩ chuyên khoa phục hồi chức năng.
• Kỹ thuật y phục hồi chức năng.

b) Nhân lực hỗ trợ:

5.2. Thuốc:

5.3. Vật tư:

• Bóng tập nhiều kích cỡ
• Vòng tròn nhiều kích cỡ
• Khay đựng đồ vật.
• Các loại hạt
• Dụng cụ thích nghi.
• Dụng cụ mô phỏng Thiết bị y tế trong nhà
• Gương tập.
• Khẩu trang y tế
• Cồn sát khuẩn hoặc dung dịch khử khuẩn tay chứa cồn
• Khăn lau tay

5.4. Thiết bị y tế:

• Bàn tập, ghế tập, giường tập.

5.5. Người bệnh:

• Người thực hiện giải thích cho người bệnh, người chăm sóc về kỹ thuật trước khi thực hiện: mục đích, các bước tiến hành

5.6. Hồ sơ bệnh án:

• Hồ sơ bệnh án theo quy định hoặc phiếu điều trị chuyên khoa.

5.7. Thời gian thực hiện kỹ thuật:

• 15-30 phút

5.8. Địa điểm thực hiện:

• Phòng thực hiện kỹ thuật, buồng bệnh

5.9. Kiểm tra hồ sơ:

• Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng chỉ định...

6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KỸ THUẬT

• Bước 1: Lượng giá khiếm khuyết của người bệnh
• Bước 2: Phân tích ảnh hưởng của khiếm khuyết lên chức năng: Mất hoặc giảm khả năng ăn uống, tắm rửa, mặc quần áo, vui chơi giải trí?
• Bước 3: Lập mục tiêu điều trị tổng quát thích hợp. Thực hiện được các sinh hoạt hàng ngày: ăn uống, tắm giặt, mặc quần áo.... Sử dụng các dụng cụ trợ giúp thích hợp
• Bước 4: Lập chương trình điều trị theo mục tiêu.
• Bước 5: Thực hiện chương trình điều trị: Ăn bằng tay, bằng thìa: tập sử dụng bàn tay và các dụng cụ thích nghi. Uống nước bằng cốc: tập sử dụng bàn tay và các dụng cụ thích nghi. Rửa tay, mặt, tắm, chải đầu: tập sử dụng bàn tay cầm lực, xà phòng, khăn tắm và các dụng cụ thích nghi. Vệ sinh: tập thăng bằng ngồi, chức năng bàn tay cầm giấy vệ sinh, vòi nước rửa hoặc gáo nước, sử dụng dụng cụ thích nghi. Cởi mặc quần áo: Tập luyện nhận biết về cơ thể; các kỹ năng về cảm giác (nhìn, nhận thức, xúc giác); các kỹ năng vận động (chủ động, vận động của khớp, điều hợp, thăng bằng và cân bằng, kiểm soát cánh tay và bàn tay, với và cầm nắm, buông đồ vật; tập các kỹ năng về tri giác nhận thức (tập trung chú ý, trí nhớ...).

7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

• Theo dõi:
  • Trong khi tập: Xem người bệnh có mệt, khó chịu. Theo dõi mạch, huyết áp, nhịp thở và tình trạng toàn thân. Theo dõi hàng ngày và ghi vào hồ sơ bệnh án theo dõi. Báo cho bác sĩ những diễn biến bất thường.
  • Sau khi tập: Người bệnh có mệt kéo dài. Theo dõi tiến triển của tầm vận khớp. Theo dõi hàng ngày và ghi vào hồ sơ bệnh án theo dõi. Báo cho bác sĩ những diễn biến bất thường…
• Xử trí tai biến:
  • Trong khi tập: người bệnh mệt thì ngừng tập và theo dõi sát người bệnh.
  • Sau khi tập: tình trạng toàn thân người bệnh có biểu hiện bất thường hoặc mệt kéo dài thì ngừng tập và xử trí tai biến đó.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Y tế, 2014, “Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành Phục hồi chức năng”, ban hành theo Quyết định số 54/QĐ-BYT ngày 06 tháng 01 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế.

Nguồn! Bộ Y tế - Quyết định số 3553/QĐ-BYT