Quy trình Tập các vận động thô của bàn tay

TẬP CÁC VẬN ĐỘNG THÔ CỦA BÀN TAY

1. ĐẠI CƯƠNG

• Bàn tay là công cụ đặc biệt giúp chúng ta thực hiện được các hoạt động sống hàng ngày. Chính vì vậy khi mất hoặc giảm chức năng bàn tay, hơn tất cả các vùng khác trên cơ thể, bàn tay cần phải được chú ý, điều trị và phục hồi chức năng sớm và tốt nhất.

2. CHỈ ĐỊNH

• Bàn tay mất hoặc giảm chức năng vận động.Thường ở giai đoạn sớm sau khi bị bệnh, những khiếm khuyết vận động ở tay khiến có rất ít cử động của tay. Do vậy, những bài tập sử dụng các hoạt động có lựa chọn để tăng cường cơ lực với những cử động nhắc lại, nhằm vào những cơ yếu sẽ giúp xuất hiện các cử động mới ở tay.

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

• Người bệnh đang trong giai đoạn cấp của bệnh.

4. THẬN TRỌNG

5. CHUẨN BỊ

5.1. Người thực hiện:

a) Nhân lực trực tiếp:

• Bác sĩ chuyên khoa phục hồi chức năng.
• Kỹ thuật y phục hồi chức năng.

b) Nhân lực hỗ trợ:

5.2. Thuốc:

5.3. Vật tư:

• Bóng mềm
• Ly/Cốc
• Khối gỗ hình trụ…
• Khay đựng đồ vật
• Gương tập
• Khẩu trang y tế
• Cồn sát khuẩn hoặc dung dịch khử khuẩn tay chứa cồn
• Khăn lau tay

5.4. Thiết bị y tế:

• Bàn tập

5.5. Người bệnh:

• Người thực hiện giải thích cho người bệnh, người chăm sóc về kỹ thuật trước khi thực hiện: mục đích, các bước tiến hành...
• Tư thế người bệnh phải thoải mái, tốt nhất là ở tư thế ngồi.
• Kiểm tra và bộc lộ vùng da điều trị.

5.6. Hồ sơ bệnh án:

• Hồ sơ bệnh án theo quy định hoặc phiếu điều trị chuyên khoa.

5.7. Thời gian thực hiện kỹ thuật:

• 20-30 phút

5.8. Địa điểm thực hiện:

• Phòng thực hiện kỹ thuật

5.9. Kiểm tra hồ sơ:

• Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng chỉ định...

6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KỸ THUẬT

• Bước 1: Lượng giá khiếm khuyết bàn tay của người bệnh
• Bước 2: Phân tích ảnh hưởng của khiếm khuyết bàn tay lên chức năng: Mất hoặc giảm khả năng đưa tay với đồ vật? Có cầm nắm, buông đồ vật bằng bàn tay? Có thực hiện được các chức năng sinh hoạt hàng ngày không?
• Bước 3: Lập mục tiêu điều trị tổng quát thích hợp: Đưa tay với được đồ vật: trợ giúp hoàn toàn hoặc 1 phần. Cầm nắm và buông đồ vật: trợ giúp hoàn toàn hoặc 1 phần. Buông đồ vật ra: trợ giúp hoàn toàn hoặc 1 phần
• Bước 4: Lập chương trình điều trị theo mục tiêu.
• Bước 5: Thực hiện chương trình điều trị: Đưa tay với đồ vật cần lấy. Cầm nắm bằng cách móc đồ vật (quai túi, quai vali…). Cầm nắm dọc theo đồ vật hình trụ (cán búa, miếng gỗ hình trụ…). Cầm kẹp bên (quyển sách, thẻ ngân hàng…). Cầm đồ vật hình cầu (bóng, trái cây, bóng đèn….). Tập buông đồ vật như đã kể trên

7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

• Theo dõi:
  • a) Trong khi tập: Xem người bệnh có đau, khó chịu. Theo dõi mạch, huyết áp, nhịp thở và tình trạng toàn thân. Theo dõi hàng ngày và ghi vào hồ sơ bệnh án theo dõi. Báo cho bác sĩ những diễn biến bất thường.
  • b) Sau khi tập: Người bệnh có đau và đau kéo dài. Theo dõi tiến triển của tầm vận khớp. Theo dõi hàng ngày và ghi vào hồ sơ bệnh án theo dõi. Báo cho bác sĩ những diễn biến bất thường…
• Xử trí tai biến: Trong khi tập: kết quả làm người bệnh bị mệt, đau thì ngừng tập và theo dõi sát người bệnh. Sau khi tập: mệt, đau kéo dài và tình trạng toàn thân người bệnh có biểu hiện bất thường thì ngừng tập và xử trí tai biến đó. Nếu đau chi trên nhiều thì sử dụng thuốc và các biện pháp vật lý giảm đau.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Y tế, 2014, “Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành Phục hồi chức năng”, ban hành theo Quyết định số 54/QĐ-BYT ngày 06 tháng 01 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế.
2. Nguyễn Xuân Nghiên, Cao Minh Châu và cộng sự, 2019, “Vật lý trị liệu Phục hồi chức năng”, NXB Y học.

Nguồn! Bộ Y tế - Quyết định số 3553/QĐ-BYT