Quy trình Tập vận động trên bóng
Kỹ thuật vật lý trị liệu và phục hồi chức năng dùng bóng lớn (bóng tập) để cải thiện thăng bằng, kiểm soát tư thế và tăng sức mạnh cơ.
TẬP VẬN ĐỘNG TRÊN BÓNG
1. ĐẠI CƯƠNG
- Tập vận động trên bóng là bài tập cải thiện vận động hiệu quả cho trẻ bại não. Các bài tập vận động trên bóng bao gồm:
- Tập kiểm soát đầu cổ, thăng bằng tư thế nằm sấp, nằm ngửa, lẫy.
- Tập thăng bằng ngồi trên bóng.
- Tập đứng với bóng.
2. CHỈ ĐỊNH
- Trẻ bại não, chậm phát triển tinh thần, vận động. Chưa có hoặc có khả năng kiểm soát đầu cổ, lẫy, ngồi, đứng, đi kém.
3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Trẻ sợ, khóc nhiều sau khi tập.
4. THẬN TRỌNG
5. CHUẨN BỊ
5.1. Người thực hiện:
a) Nhân lực trực tiếp:
- Bác sĩ chuyên khoa phục hồi chức năng.
- Kỹ thuật y phục hồi chức năng.
b) Nhân lực hỗ trợ:
5.2. Thuốc:
5.3. Vật tư:
- Bóng tập đường kính 80 cm.
- Khẩu trang y tế
- Cồn sát khuẩn hoặc dung dịch khử khuẩn tay chứa cồn
- Khăn lau tay
- Thảm tập
5.4. Thiết bị y tế:
5.5. Người bệnh:
- Người thực hiện giải thích cho người bệnh, người chăm sóc về kỹ thuật trước khi thực hiện: mục đích, các bước tiến hành, biến chứng, nguy cơ có thể xảy ra
- Giải thích cho bệnh nhi (bệnh nhi có khả năng hiểu) và gia đình bệnh nhi biết việc mình sắp làm.
- Hướng dẫn bệnh nhi (trẻ có khả năng hiểu) những điều cần thiết.
- Đi giày hoặc nẹp (nếu có) cho người bệnh
- Để trẻ làm quen với bóng trước khi tập
5.6. Hồ sơ bệnh án:
- Hồ sơ bệnh án theo quy định hoặc phiếu điều trị chuyên khoa: Chẩn đoán bệnh, chẩn đoán chức năng, phát hiện đánh giá và theo dõi kết quả tập.
5.7. Thời gian thực hiện kỹ thuật:
5.8. Địa điểm thực hiện:
5.9. Kiểm tra hồ sơ:
- Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng chỉ định...
6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KỸ THUẬT
- Tập kiểm soát đầu cổ, thăng bằng tư thế nằm sấp, nằm ngửa, lẫy: Kỹ thuật y hoặc cha/mẹ trẻ giữ bóng. Kỹ thuật y đặt trẻ nằm sấp trên bóng. Kỹ thuật y đứng hoặc ngồi trên ghế phía sau người bệnh 2 tay cố định 2 khớp gối hoặc cố định tại hông. Đưa bóng ra trước, ra sau, sang 2 bên hoặc lẫy trên bóng. Mỗi lần tập 15-20 phút, ngày tập 2-3 lần.
- Tập thăng bằng ngồi trên bóng: Kỹ thuật y hoặc cha/mẹ trẻ giữ bóng. Đặt trẻ ngồi trên bóng. Kỹ thuật y đứng hoặc ngồi trên ghế sau người bệnh 2 tay cố định tại hông trẻ. Đu đưa bóng nhẹ nhàng ra trước, ra sau và sang 2 bên. Mỗi lần tập 15-20 phút, ngày tập 2-3 lần.
- Tập đứng với bóng: Kỹ thuật y hoặc cha/mẹ trẻ giữ bóng. Kỹ thuật y đặt trẻ đứng bám vào bóng. Kỹ thuật y đứng hoặc ngồi trên ghế phía sau người bệnh 2 tay cố định tại hông trẻ và đẩy bóng tiến ra trước rồi lùi lại hoặc sang 2 bên. Mỗi lần tập 15-20 phút, ngày tập 2-3 lần.
- Tập đi với bóng: Kỹ thuật y hoặc cha/mẹ trẻ giữ bóng. Kỹ thuật y đặt trẻ đứng bám vào bóng. Đặt trẻ đứng và đẩy bóng tiến dần về phía trước, trẻ sẽ bám theo bóng tiến về phía trước. Mỗi lần tập 15-20 phút, ngày tập 2-3 lần.
7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN
- Sau mỗi buổi tập, cần kiểm tra: khả năng kiểm soát đầu cổ, thăng bằng tư thế nằm sấp, nằm ngửa, lẫy, thăng bằng ngồi trên bóng, đứng với bóng.
- Trẻ bị rơi khỏi bóng nếu cố định không tốt khi tập kiểm soát đầu cổ, tập lẫy, tập ngồi
- Trẻ bị ngã khi tập đứng, đi nếu đu đưa bóng, đẩy bóng quá nhanh.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Bộ Y tế, 2014, “Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành Phục hồi chức năng”, ban hành theo Quyết định số 54/QĐ-BYT ngày 06 tháng 01 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế.