Quy trình Tập với giàn treo các chi

TẬP VỚI GIÀN TREO CÁC CHI

1. ĐẠI CƯƠNG

• Giàn treo là phương tiện cần thiết để nâng đỡ và trợ giúp các phần chi thể cử động chủ động, nhằm giảm tác động của trọng lực lên các cơ suy yếu khi người bệnh không đủ sức mạnh tập luyện và tự điều khiển cử động cho hết tầm vận động.

2. CHỈ ĐỊNH

• Dùng cho những người bệnh trong giai đoạn đầu của chương trình tập luyện cơ.
• Những trường hợp người bệnh vận động không đúng mẫu.
• Những trường hợp giới hạn tầm vận động của khớp.

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

• Những trường hợp đau làm ngăn cản cử động chủ động.
• Người bệnh hoàn toàn không hợp tác tập luyện.
• Khi các vị thế được lựa chọn: nằm ngửa, nằm nghiêng và ngồi là chống chỉ định.
• Trật khớp

4. THẬN TRỌNG

5. CHUẨN BỊ

5.1. Người thực hiện:

a) Nhân lực trực tiếp:

• Bác sĩ chuyên khoa phục hồi chức năng.
• Kỹ thuật y phục hồi chức năng.

b) Nhân lực hỗ trợ:

5.2. Thuốc:

5.3. Vật tư:

• Các đai và dây treo nâng đỡ các chi. Đai lớn phải dùng đai kép treo máng vào mỗi đầu của đai. Đai nhỏ chỉ cần dây treo là đủ. Đai nâng đỡ đầu cần hai dây treo (dây chiếc). Đai nâng đỡ cổ tay bàn tay hay cổ chân - bàn chân cần dây treo.
• Móc khóa chữ S
• Khẩu trang y tế
• Cồn sát khuẩn hoặc dung dịch khử khuẩn tay chứa cồn
• Khăn lau tay

5.4. Thiết bị y tế:

• Giàn treo và phụ kiện đi kèm

5.5. Người bệnh:

• Người thực hiện giải thích cho người bệnh, người chăm sóc về kỹ thuật trước khi thực hiện: mục đích, các bước tiến hành ...
• Tư thế thoải mái và được nâng đỡ an toàn.

5.6. Hồ sơ bệnh án:

• Hồ sơ bệnh án theo quy định hoặc phiếu điều trị chuyên khoa.
• Lượng giá tổng quát và khả năng tập của người bệnh.
• Có chỉ định được tập luyện vận động trợ giúp

5.7. Thời gian thực hiện kỹ thuật:

• 15-20 phút

5.8. Địa điểm thực hiện:

• Phòng thực hiện kỹ thuật

5.9. Kiểm tra hồ sơ:

• Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng chỉ định...
• Đầy đủ hồ sơ bệnh án theo quy định hoặc phiếu điều trị chuyên khoa.

6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KỸ THUẬT

• Kỹ thuật y xác định tầm vận động khớp và sức cơ của người bệnh.
• Chọn tư thế khởi đầu sao cho người bệnh thực hiện đúng mẫu động tác mong muốn, đồng thời đảm bảo sự vững chắc và thoải mái cho người bệnh.
• Lựa chọn dụng cụ cần thiết như móc, dây treo, đai v.v...
• Buộc dụng cụ vào giàn treo.
• Buộc dụng cụ vào người bệnh: từ phần gần đến phần xa.
• Xác định điểm treo bằng cách thả cho dây rơi theo đường trọng lực. Nếu nhằm mục đích thực hiện cử động, điểm treo phải nằm trên đường thẳng đứng trên trục cử động. Nếu nhằm mục đích nâng đỡ, điểm treo phải nằm trên đường thẳng đứng trên trọng tâm của phần chi thể được treo
• Chỉ gắn dây treo vào đai khi đã buộc đai chính xác vào vùng cơ thể cần điều trị.
• Giải thích cho người bệnh rõ cử động mẫu mà họ phải làm
• Giữ vững chắc xương nơi có điểm bám của cơ được tập.
• Khi tháo gỡ: tháo từ xa tới gần, sau đó tháo dụng cụ trên giàn.
• Kỹ thuật treo:

  Khớp	Cử động	Vị thế người bệnh	Điểm treo	Nâng đỡ	Giữ vững
  VAI	Gập Duỗi	Nằm nghiêng	Dưới mỏm cùng vai 2,5 cm	Cổ tay - bàn tay, khuỷu	Vai
  	Dạng khép	Nằm ngửa	Mỏm cùng vai xuống 2,5cm	Cổ tay - bàn tay, khuỷu	Vai
  	Xoay trong Xoay ngoài	Ngồi, khuỷu gập 0o	Mỏm cùng vai vào 2,5cm	Cổ tay - Bàn tay	Cánh tay
  		Nằm nghiêng, vai dạng 0o	Dưới mỏm cùng vai 2,5cm	Cổ tay - Bàn tay	Vai
  KHUỶU	Gấp Duỗi	Nằm nghiêng	Ngay tại khớp khuỷu	Cánh tay, cổ tay &bàn tay	Cánh tay
  		Ngồi, vai dạng 0o	Ngay tại khớp khuỷu	Cánh tay, cổ tay & bàn tay	Cánh tay
  HÁNG	Gấp Duỗi	Nằm nghiêng	- Mấu chuyển lớn lên 2,5cm - Mào chậu xuống 4 ngón tay	Gối, cổ chân & bàn chân	Chân
  	Dạng khép	Nằm ngửa	Điểm giữa đường xếp háng xuống 2,5cm	Gối, cổ chân & bàn chân	Chân
  GỐI	Gấp Duỗi	Nằm nghiêng	Ngay tại khớp	Đùi, cổ chân & bàn chân	Đùi

• Kết thúc kỹ thuật: Dụng cụ phải được giữ trong tình trạng tốt bằng cách kiểm tra và cất ngay khi sử dụng. Dùng xong treo từng dây và đai treo lên móc theo từng loại riêng biệt để tránh xoắn vặn. Giữ sạch đai và dây treo bằng cách giặt thường xuyên.

7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

• Trong tất cả mọi trường hợp nên đặt 2 đầu của đai cách khoảng bằng nhau ở 2 bên phần chi thể hay thân mình để duy trì đai đúng vị thế.
• Kiểm tra các đầu móc, dây và đai treo phải chắc chắn, an toàn. Tránh xoắn vặn khi treo.
• Buộc hai đầu móc chắc chắn phòng ngừa tai nạn.
• Dây và đai treo bị đứt hay xơ rách không được sử dụng cho người bệnh.
• Phần chi thể gần cần được nâng lên trước rồi đến phần xa.
• Khi treo toàn thân: Đầu được nâng lên trước, rồi đến cánh tay - cẳng tay, đến đùi - cẳng chân rồi đến ngực và cuối cùng là chậu.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Y tế, 2014, “Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành Phục hồi chức năng”, ban hành theo Quyết định số 54/QĐ-BYT ngày 06 tháng 01 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế.

Nguồn! Bộ Y tế - Quyết định số 3553/QĐ-BYT