Quy trình Kỹ thuật bó bột Hip Spica Cast điều trị trật khớp háng bẩm sinh

KỸ THUẬT BÓ BỘT HIP SPICA CAST ĐIỀU TRỊ TRẬT KHỚP HÁNG BẨM SINH

1. ĐẠI CƯƠNG

• Bó bột Hip Spica Cast trong điều trị trật khớp háng bẩm sinh là biện pháp cố định lại chỏm xương đùi của trẻ bị trật khớp háng hoàn toàn hoặc bán trật khớp háng bẩm sinh.

2. CHỈ ĐỊNH

• Trẻ trật khớp háng bẩm sinh hoàn toàn dưới 36 tháng tuổi.
• Trẻ bán trật khớp háng, viêm chỏm xương đùi vô khuẩn...
• Sau phẫu thuật khớp háng, sau tiêm Botox trên trẻ bại não.

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

• Trẻ trật khớp háng bẩm sinh trên 36 tháng tuổi.
• Các tình trạng nhiễm khuẩn, nhiễm trùng sâu vùng khung chậu, khớp háng.
• Trẻ mắc nhiều dị tật bẩm sinh như cứng đa khớp, thoát vị não tủy....

4. THẬN TRỌNG

5. CHUẨN BỊ

5.1. Người thực hiện:

a) Nhân lực trực tiếp:

• Bác sĩ chuyên khoa phục hồi chức năng.
• Kỹ thuật y phục hồi chức năng.

b) Nhân lực hỗ trợ:

5.2. Thuốc:

• Thuốc giảm đau (Acetaminophen...), Betadine 1%

5.3. Vật tư:

• Kìm phá bột, cưa bột hoặc kéo.
• Bột thạch cao, băng cuộn bông, vải cotton hoặc giấy vệ sinh.
• Bộ dụng cụ sát khuẩn
• Găng tay
• Khẩu trang y tế
• Cồn sát khuẩn hoặc dung dịch khử khuẩn tay chứa cồn
• Khăn lau tay

5.4. Thiết bị y tế:

• Bàn bó bột
• Thiết bị đọc phim X quang

5.5. Người bệnh:

• Giải thích rõ cho cha mẹ bệnh nhi và người nhà hiểu được tình trạng bệnh tật của trẻ và các bước sẽ tiến hành để tạo ra sự hợp tác chặt chẽ và tuân thủ.
• Đặt trẻ nằm trên bàn bó bột, bộc lộ toàn bộ vùng ngực - bụng - thắt lưng và hai chân. Làm vệ sinh sạch và khô.

5.6. Hồ sơ bệnh án:

• Hồ sơ bệnh án theo quy định hoặc phiếu điều trị chuyên khoa.

5.7. Thời gian thực hiện kỹ thuật:

• Khoảng 30 – 60 phút

5.8. Địa điểm thực hiện:

• Phòng thực hiện kỹ thuật

5.9. Kiểm tra hồ sơ:

• Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng vị trí cần thực hiện kỹ thuật...

6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KỸ THUẬT

• Quấn toàn bộ vùng thắt lưng-hông-đùi, hoặc thắt lưng-hông-đùi-cẳng-bàn chân bằng băng cotton hoặc giấy vệ sinh.
• Quấn bột từ vùng thắt lưng-hông-đùi (Short Leg-Hip Spica Cast) hoặc thắt lưng- hông-đùi-cẳng chân và bàn chân (Long Leg-Hip Spica Cast). Trẻ được bó bột tư thế ếch với khớp háng hai bên gấp về phía bụng và dạng.
• Giữ chân trẻ ở tư thế này đến khi khô bột.
• Cố định bột trong 2 - 4 - 8 - 12 tuần (tùy thuộc lứa tuổi bắt đầu bó bột).
• Tháo bột, làm vệ sinh sạch chân trẻ, bôi Betadine vào chỗ loét, xước.

7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

• Theo dõi sau bó bột tại nhà: Nếu các ngón chân sưng, tím, hoặc trẻ xuất hiện sốt và quấy khóc không rõ nguyên nhân cần tháo bột ngay để kiểm tra.
• Thời gian bó bột: 2 tuần/ đợt, khoảng 04- 06 đợt.
• Cuối đợt bó cần chụp kiểm tra để xem vị trí chỏm xương đùi và ổ chảo đã vào đúng vị trí.
• Theo dõi các tai biến: Gây tỳ đè dẫn đến viêm hoặc loét da và tổ chức dưới da. Tổn thương phần mềm như gân, cơ, dây chằng. Teo cơ và giảm vận động do bất động lâu.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Lynn Staheli, 2009. Clubfoot: Ponseti Management, Third Edition
2. Ignacio V. Ponseti, Congienital Clubfoot: Ponseti Management, Second Edition

Nguồn! Bộ Y tế - Quyết định số 3553/QĐ-BYT