Quy trình Tập sửa lỗi phát âm
Dùng các bài tập ngôn ngữ và khẩu hình miệng để khắc phục khó khăn khi nói, bao gồm kiểm tra âm thanh, làm mẫu vị trí đặt lưỡi, luyện tập mức âm tiết.
TẬP SỬA LỖI PHÁT ÂM
1. ĐẠI CƯƠNG
- Tập sửa lỗi phát âm là dùng các bài tập ngôn ngữ để tập cho những người có khó khăn về phát âm.
- Phát âm sai thường gặp ở những người bệnh có khó khăn về cấu âm, nói khó do tổn thương thần kinh, nói không rõ ràng ở trẻ chậm phát triển ngôn ngữ…
2. CHỈ ĐỊNH
- Sử dụng cho người bệnh có lỗi phát âm.
3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Người bệnh có rối loạn về giao tiếp nhưng không do lỗi phát âm.
4. THẬN TRỌNG
5. CHUẨN BỊ
5.1. Người thực hiện:
a) Nhân lực trực tiếp:
- Bác sĩ chuyên khoa phục hồi chức năng.
- Kỹ thuật y phục hồi chức năng.
b) Nhân lực hỗ trợ:
5.2. Thuốc:
5.3. Vật tư:
- Bộ tranh ảnh.
- Dụng cụ học tập
- Sách/báo
5.4. Thiết bị y tế:
- Máy đo cộng hưởng.
- Bàn tập
- Ghế tập
5.5. Người bệnh:
- Người thực hiện giải thích cho người bệnh, người nhà về kỹ thuật trước khi thực hiện: mục đích, các bước tiến hành...
5.6. Hồ sơ bệnh án:
- Hồ sơ bệnh án theo quy định hoặc phiếu điều trị chuyên khoa.
5.7. Thời gian thực hiện kỹ thuật:
5.8. Địa điểm thực hiện:
5.9. Kiểm tra hồ sơ:
- Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng chỉ định...
6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KỸ THUẬT
- Kiểm tra người bệnh: Đánh giá lời nói. Đánh giá cấu âm: phụ âm, nguyên âm, âm đệm, âm cuối, thanh điệu. Thăm khám hỗ trợ nếu thấy có gì bất thường.
- Thực hiện kỹ thuật: Làm mẫu và yêu cầu người bệnh bắt chước tạo âm. Hướng dẫn đặt lưỡi, mở miệng kết hợp với phát tiếng đúng. Sửa lỗi phát âm trong từng âm tiết. Sửa lỗi phát âm trong cụm từ. Sửa lỗi phát âm trong 1 câu. Sửa lỗi phát âm trong 1 đoạn. Sửa lỗi phát âm trong hội thoại. Sửa lỗi trong giao tiếp và sinh hoạt hàng ngày.
7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN
- Thường xuyên theo dõi và chỉnh sửa các âm đã làm được để thay đổi thói quen của người bệnh.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Bộ Y tế, 2014, “Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành Phục hồi chức năng”, ban hành theo Quyết định số 54/QĐ-BYT ngày 06 tháng 01 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế.
- Nancy M, Susan M and Bonnie J (2004). “ The Carolina Curriculum for Infants and Toddlers with Special Needs”. Third edition, Paul.H Brookes Publishing Co; Inc.