Quy trình Tập đi trên các địa hình khác nhau (dốc, sỏi, gồ ghề...)

TẬP ĐI TRÊN CÁC ĐỊA HÌNH KHÁC NHAU (DỐC SỎI, GỒ GHỀ..)

1. ĐẠI CƯƠNG

• Tập di chuyển trên các địa hình (dốc hoặc rải sỏi hoặc đường gồ ghề…) là một bài tập chức năng quan trọng, giúp cải thiện và nâng cao chức năng đi lại của người bệnh. Bài tập này đặc biệt có ích cho những người bệnh có khó khăn trong di chuyển và những người bệnh yếu hoặc liệt. Bài tập này giúp tạo thuận cho người bệnh tái hội nhập xã hội khi ra viện. Tập di chuyển trên các địa hình có thể kết hợp với các dụng cụ trợ giúp (ví dụ: nạng, gậy….)

2. CHỈ ĐỊNH

• Người bệnh liệt nửa người, tổn thương tủy sống không hoàn toàn
• Người bệnh yếu hai chân
• Người bệnh khó khăn trong di chuyển như đau thần kinh tọa, đau hoặc chèn ép dây thần kinh, sau gãy xương chi dưới

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

• Thể trạng quá yếu, đứng chưa vững

4. THẬN TRỌNG

• Người bệnh có nguy cơ té ngã
• Người bệnh có rối loạn tri giác nhận thức, không hiểu lệnh và không điều khiển được các cử động của cơ thể

5. CHUẨN BỊ

5.1. Người thực hiện:

a) Nhân lực trực tiếp:

• Bác sĩ chuyên khoa phục hồi chức năng.
• Kỹ thuật y phục hồi chức năng.

b) Nhân lực hỗ trợ:

5.2. Thuốc:

5.3. Vật tư:

• Nạng
• Khẩu trang y tế
• Cồn sát khuẩn hoặc dung dịch khử khuẩn tay chứa cồn
• Khăn lau tay

5.4. Thiết bị y tế:

• Ghế ngồi
• Địa hình (dốc hoặc rải sỏi hoặc đường gồ ghề…)

5.5. Người bệnh:

• Người thực hiện giải thích cho người bệnh, người chăm sóc về kỹ thuật trước khi thực hiện: mục đích, các bước tiến hành, biến chứng, nguy cơ có thể xảy ra
• Người bệnh trang phục gọn gàng
• Giải thích và hướng dẫn cách tập cho người bệnh

5.6. Hồ sơ bệnh án:

• Hồ sơ bệnh án theo quy định hoặc phiếu điều trị chuyên khoa.

5.7. Thời gian thực hiện kỹ thuật:

• 20-30 phút

5.8. Địa điểm thực hiện:

• Phòng, khu vực thực hiện kỹ thuật

5.9. Kiểm tra hồ sơ:

• Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng chỉ định...

6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KỸ THUẬT

• Tập di chuyển lên xuống dốc, đường gồ ghề cho người bệnh liệt nửa người
  • a) Lên dốc: Tư thế ban đầu người bệnh: ngồi trên ghế. Tư thế kỹ thuật y: đứng phía sau người bệnh. Kỹ thuật y hướng dẫn người bệnh chuyển từ ngồi sang đứng. Người bệnh di chuyển đồng thời bước chân lành lên trước, sau đó đến chân liệt. Người bệnh tiếp tục thực hiện khi lên hết dốc
  • b) Xuống dốc: Tư thế kỹ thuật y: đứng phía trước người bệnh. Người bệnh di chuyển đồng thời bước chân liệt xuống trước, sau đó đến chân lành. Người bệnh tiếp tục thực hiện xuống cho tới khi hết dốc. Người bệnh xoay người ngồi vào ghế. Dặn dò người bệnh, thu dọn dụng cụ
• Tập di chuyển lên xuống dốc, đường gồ ghề với nạng cho người bệnh yếu hai chân
  • a) Kỹ thuật y làm mẫu
  • b) Lên dốc: Kỹ thuật y đứng phía dưới người bệnh. Hướng dẫn người bệnh từ ngồi sang đứng (2 nạng đặt phía trước). Người bệnh giữ thăng bằng đứng tốt, kỹ thuật y chuyển nạng sang hai bên. Di chuyển với nạng cách đi đu đưa đến gần dốc. Người bệnh sử dụng hai nạng như một. Một tay chống nạng, một tay bám vào người nhà. Người bệnh đu chân lên trước rồi đến hai nạng. Tiếp tục đi tiếp lên hết dốc
  • c) Xuống dốc: Kỹ thuật y đứng phía trước người bệnh. Người bệnh sử dụng hai nạng như một. Một tay chống nạng, một tay bám vào người nhà. Người bệnh đưa nạng xuống trước rồi đu hai chân xuống sau. Người bệnh đi tiếp xuống cho tới hết dốc. Đi đu đưa đến gần ghế và ngồi xuống. Người bệnh làm, kỹ thuật y sửa sai. Dặn dò người bệnh, thu dọn dụng cụ

7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

• Trong quá trình tập luyện cần theo dõi tránh tập quá sức
• Theo dõi sự tiến triển của người bệnh.
• Chú ý xử trí các tai biến trong khi tập cũng như sau khi tập: Đau cơ: Thuốc giảm đau, nghỉ ngơi, các biện pháp vật lý trị liệu. Tập quá sức: Nghỉ ngơi. Ngã khi tập: Chú ý cẩn thận, tránh ngã.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Y tế, 2014, “Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành Phục hồi chức năng”, ban hành theo Quyết định số 54/QĐ-BYT ngày 06 tháng 01 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế.

Nguồn! Bộ Y tế - Quyết định số 3553/QĐ-BYT